The Demo Site

Ba Sương, tên thường gọi của bà Trần Ngọc Sương - giám đốc Nông trường Sông Hậu, người phụ nữ ấn tượng khu vực châu Á - Thái Bình Dương, đã không còn sức để đứng suốt buổi trước vành móng ngựa trong phiên xử phúc thẩm hôm 19-11.

Một ngày sau phiên xử, chúng tôi đến thăm bà tại căn nhà nhỏ ở quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ. Bà Sương già sọm đi, nước da nhợt nhạt, thân hình tiều tụy đến không ngờ.

Ngồi bệt trên chiếc ghế bố cũ cạnh đống tài liệu và một ít hình ảnh chụp chung với người cha quá cố và bà con nông trường viên, bà sụt sùi: “Hơn 30 năm sống chết với Nông trường Sông Hậu, với bà con, bây giờ tôi không còn gì cả! Không chồng, không con, không nhà cửa... Căn nhà này cũng của người em, tôi đang tá túc ở nhờ để đeo đuổi công lý. Tôi biết đào đâu ra tiền tỉ để bồi hoàn theo phán quyết của tòa. Với chứng đau tim mang trong mình, không biết tôi còn đủ sức để tiếp tục kêu oan”.

Mới 16 tuổi, Ba Sương đã đoạt giải nhất cuộc thi cấp tỉnh tại Trường cao đẳng Nữ công gia chánh Bạc Liêu (1965), giỏi giang từ chọn mẫu thời trang đến nấu nướng, cắm hoa...

Lẽ ra với năng khiếu mang đậm thiên chức phụ nữ tại gia như thế, cuộc đời bà đi theo một hướng khác. Nhưng không, Ba Sương lại coi đó là cũ, tự đổi mới bằng cách đi học khóa 1 ĐH Nông nghiệp Cần Thơ.

“Gia đình tôi là nông dân. Tấm gương cần cù của cha tôi, ông Trần Ngọc Hoằng (Năm Hoằng), đã truyền cho tôi một tình yêu đam mê với ruộng vườn, sông nước. Vì thế sau một thời gian về công tác ở Nông trường Sông Hậu, tôi đi nghiên cứu về quản lý kinh tế ở Liên Xô, quyết tâm trở về xây dựng nông trường thành nông trường kiểu mẫu” - bà kể.

Trở về nước với cương vị giám đốc nông trường, bà Ba Sương trở thành người toàn năng, lo đủ việc: thủy lợi, giao thông, cải tạo đất, chế biến nông sản, tiếp thị, ngược xuôi bươn chải tìm kiếm thị trường trong và ngoài nước rồi cả việc học hành của con em nông trường viên.

Biến vùng đất 7.000ha hoang lầy, nhiễm phèn mà cây lúa mọc không nổi trở thành nơi làm ra của cải cho xã hội, trở thành những làng công nhân nông nghiệp của chủ nghĩa xã hội. Từ đó hình thành trung tâm sản xuất nông nghiệp công nghệ cao có tiếng tăm lẫy lừng trong và ngoài nước.

Nông trường Sông Hậu như một điển hình của nông thôn mới, không biết bao nhiêu đoàn khách đã tới tham quan học hỏi. Có nhiều đoàn lãnh đạo đã tới đây chỉ đạo nhân rộng mô hình nông trường.

Hiệu quả đổi mới với tốc lực nhanh, mạnh mẽ của Nông trường Sông Hậu đã đưa bà Ba Sương đến đỉnh vinh quang: nối nghiệp cha nhận danh hiệu Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới. Trở thành người phụ nữ đầu tiên của VN nhận danh hiệu “Người phụ nữ ấn tượng khu vực châu Á - Thái Bình Dương”.

Vậy mà giờ đây phải nhìn thấy cảnh bà Ba Sương đứng trước vành móng ngựa với cáo buộc của tòa 8 năm tù giam cùng với số tiền phải bồi hoàn 4,3 tỉ đồng... Tội tình!

>> Luật không phải là bẫy rập
>> Vụ lập quỹ đen ở nông trường Sông Hậu: Bản án có “tâm phục, khẩu phục”?
>> Sáng nay, xét xử vụ sai phạm tại Nông trường sông Hậu
>> Đình chỉ vụ án “lập quỹ trái phép” tại Ninh Kiều
>> Chuyện “quỹ đen”
>> Bị cáo Trần Ngọc Sương lãnh 8 năm tù
>> Bà Trần Ngọc Sương kháng cáo
>> Y án 8 năm tù đối với bà Trần Ngọc Sương

====================================================================

* Với bản án mà toà phúc thẩm thành phố Cần Thơ tuyên ngày 19-11 đối với chị Ba Sương là 8 năm tù giam, tôi rất sợ chị sẽ khó đủ sức chịu đựng để thi hành án của toà tuyên vì sức yếu và nỗi đau nhất là về mặt tinh thần. Nếu biết trước kết cục này, tôi tin rằng cha con bác Năm Hoằng đã không vật lộn với nông trường Sông Hậu.

* Qua một số bài báo phản ánh trên Tuổi Trẻ, tôi thực sự tiếc cho cô Sương (cho phép tôi được gọi như thế), nhưng cũng thắc mắc không biết các cơ quan chức trách đã xem xét lại sự việc một cách thấu lý, đạt tình hay chưa?

Đồng ý pháp luật phải nghiêm minh, có thế lòng dân mới yên, nhưng ở đây luật nghiêm nhưng lòng dân ở vùng đất đó có yên? Có lý nào môt bản án đúng người, đúng tội mà lại có nhiều người xin được đi tù thay cho bị cáo?

Cả cuộc đời cô Sương vì bao nhiêu người như thế, làm được bao nhiêu việc như thế, không phải được một người nhìn nhận mà hàng ngàn người công nhận, lại bị kết án như vậy liệu có nặng quá không?

Tôi đồng ý với ý kiến của một bạn khi cho rằng nếu làm thẳng ra việc lập quỹ đen thì có lẽ không đếm hết, và lúc đó sẽ có bao nhiêu người vào tù? Có tội thì phải chịu, nhưng cơ quan thẩm quyền nên chăng nhìn nhân sự việc có tình để không phụ nguời đã từng có công, và cũng là cách để người dân chúng tôi có cái nhìn kính trọng hơn đối với hệ thống cơ quan tư pháp, để ai cũng phải tâm phục, khẩu phục.

* Người ta thường lập quỹ đen là để ăn bớt, ăn chặn, để giàu có, để phục vụ cho lợi ích của riêng bản thân mình. Còn cô Ba Sương thì thế nào? Cái quỹ đen đó cô để phục vụ, để cải thiện cho đời sống của những công nhân của nông trường ngày càng tốt hơn. Vậy đó được gọi là có công hay có tội?

* Tôi thật sự bàng hoàng, sửng sốt trước phán quyết phúc thẩm của TAND TP Cần Thơ về vụ án nông trường Sông Hậu. Nhìn lại chặng đường khó khăn đầu tư, xây dựng và phát triển nông trường Sông Hậu của ban lãnh đạo nông trường từ hơn 30 năm nay, nhiều người khâm phục tài năng và lòng yêu nước, thương dân như cha con bà Sương. Theo tôi, đây là mô hình kiểu mẫu cho nông thôn thời đổi mới, hiện đại, bắt kịp với xu thế phát triển của thời đại, xã hội tiên tiến.

* Tôi muốn rơi nước mắt khi đọc bài báo này. Bà Sương là một anh hùng vì đã biến một mô hình kinh tế nông nghiệp xã hội chủ nghĩa trở thành hiện thực, mang cuộc sống ấm no đến cho nhiều thế hệ nông dân nghèo. Chúc bà có đầy đủ sức khỏe trong cuộc chiến đấu mới cho ánh sáng công lý.

* Trước hết xin cảm ơn báo Tuổi Trẻ đã đăng bài "Ba Sương, vinh quang và cay đắng", tôi xin trân trọng gọi bà là hai tiếng là cô Sương. Đọc bài báo tôi thật xúc động, từ lâu tôi đã tâm phục và khẩu phục cô và tài năng hai cha con cô. Từ vùng đất phèn chua nhưng với nỗ lực tập thể và con người yêu quê hương, nay vùng đất ấy trở thành ruộng lúa phì nhiêu...

Nhờ sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và sự chỉ đạo tâm huyết của hai cha con cô mà từ một vùng quê từ nghèo khó, nay người dân vùng đất đó ngày một khá hơn. Chuyện lập quỹ để giúp người dân nghèo khổ là có tội ư? Ai cũng biết công lao cô Sương như thế nào.

Bản án 8 năm tù, theo tôi, là quá nặng khi mà cô Sương không còn nhà cửa, phải ở tạm nhà người em. Cô đã cống hiến cả đời mình vì việc chung mà lại có kết quả thật đáng thương: không gia đình, không nhà, không...

Cô Sương ơi, hãy cố gắng lên, giữ gìn sức khỏe.

* Tôi vẫn nhớ hình dáng nhỏ bé của bà ba Sương xuất hiện trong các dịp lễ hội của doanh nhân tại Sài Gòn hoặc Hà Nội. Mỗi lần gặp đều thấy bà có thay đổi chút ít về hình thức. Cũng đồ vest hoặc áo kiểu, váy dài. Một nông dân - thương gia "miệt vườn" ĐBSCL biết chăm chút về hình dáng trong giao tiếp là sự thích ứng linh hoạt, không phải ai cũng có thể biết thay đổi để thích nghi như vậy.

Thay đổi bên ngoài cũng có nghĩa câu chuyện làm ăn sẽ kế thừa truyền thống và có tiếp cận cái mới để phát triển cho phù hợp với tình hình mới đòi hỏi. Đó là ứng dụng các giải pháp quản lý mới để kích thích sản xuất, nâng cao năng suất và chất lượng các giá trị làm ra từ vùng đất ngập phèn, có điều kiện cống hiến tốt hơn cho xã hội, cho nền kinh tế và chăm lo tốt hơn cho nông trường viên của mình để rút ngắn khoảng cách giữa nông thôn và thành thị.

Nói thì dễ nhưng không phải ai cũng có thể làm tốt, nhất là ở lĩnh vực nông nghiệp. Chúng ta có hàng trăm mô hình làm ăn tập thể trong nông nghiệp, có rất nhiều nông trường trải dài từ Bắc chí Nam nhưng đã có mấy mô hình đi lên từ đất nhiễm phèn và phát triển thành nông trường hùng hậu như nông trường Sông Hậu? Nông trường Sông Hậu đã tồn tại cả một thời gian dài và vẫn đang phát triển tốt trong cơ chế thị trường. Và danh hiệu anh hùng lao động đã được Nhà nước dành tặng cho những người lao động đã làm nên điểm sáng ở một vùng sông nước đầy khó khăn.

Và người phụ nữ nhỏ bé ấy đã nối nghiệp cha mình để cộng hưởng với tập thể nông dân ở nông trường mưu cầu sự ấm no, hạnh phúc cho mọi người, cho bản thân.

Với bà Ba Sương, có lẽ được làm việc đã là hạnh phúc. Niềm hạnh phúc được trải nghiệm từ trong gian khó vượt lên của cha mình, của tập thể những người nông dân không có đất trước đây. Và bài học hôm nay có quá đắt không đối với bà Ba Sương - người phụ nữ nhỏ bé, không gia đình riêng - với một vùng đất đã và vẫn đang cần những sự tiên phong, dũng cảm trong khai phá cách nghĩ, cách làm để vài chục phần trăm nông dân miền Tây trong diện nghèo có cơ hội ổn định và phát triển cuộc sống?

Mong rằng luật pháp sẽ phán xử công tâm để xác lập lòng tin cho xã hội nói chung, lớp doanh nhân như bà ba Sương nói riêng. Cảm ơn Tuổi Trẻ đã đăng bài này.

* Cay đắng quá! Có phải là lập quỹ đen không khi bà không sử dụng quỹ đó cho riêng mình tiêu xài mà chỉ lo cho người lao động?

Nếu tình huống xấu nhất bà Sương phải thụ án 8 năm ngồi tù thì có nặng quá không, có phù hợp với nguyện vọng của số đông bà con vùng đất đó không? Tôi hy vọng bà sẽ được các cấp tòa sắp tới xem xét, sao cho thấu tình hợp lý, dư luận tâm phục, khẩu phục.

* Là một người miền Tây và từng hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh xuất nhập khẩu nông sản nên tôi biết đến nông trường Sông Hậu khá lâu. Gần đây tôi cũng theo dõi thường xuyên các phiên tòa xét xử nguyên giám đốc nông trường Sông Hậu qua báo đài. Cá nhân tôi thấy bản án thật sự quá nặng với bà Trần Ngọc Sương. Một người hy sinh cả đời mình cho công việc chung như vậy, xuất thân trong một gia đình như vậy, và tài sản cá nhân rõ ràng, minh bạch như vậy thì việc kết án như vậy theo tôi là quá nặng.

Nên chăng tòa án các cấp phải xem lại nguồn gốc, mục đích của quỹ được cho là "trái phép"?

* Trong giai đoạn mở cửa, những người dám nghĩ, dám làm, dùng hết tâm huyết, nghị lực, chất sám của mình để đưa một vùng đất rộng lớn, nhiễm phèn trở thành một nông trường trù phú như ngày nay, con em nông trường viên được học hành đến nơi, đến chốn... thì cần khẳng định chị Ba là một người xuất chúng. Với một người như chị Ba có lẽ ngay lúc này chúng ta cũng khó mà kiếm ra.

Thử làm bài toán về nông trường Sông Hậu, với chỉ 4,3 tỷ đồng chi ra từ cái quỹ gọi là "quỹ đời sống" mà đem lại hiệu quả rõ rệt như mọi người đều thấy thì phải khẳng định là hiệu quả ngoài mong đợi. Thử thống kê tất cả các nông trường vào thời điểm đó, với xuất phát điểm đã rất thuận lợi, không phải từ số không như nông trường Sông Hậu, được Nhà nước hỗ trợ vốn, trang bị kỹ thuật, máy móc đầy đủ và chi phí duy trì hoạt động lớn vô cùng, gấp nhiều số mà Sông Hậu của chị Ba bỏ ra..., nhưng kết quả thì lỗ nặng nề, cuộc sống nông trường viên khó khăn, con em của họ không được học hành đến nơi, đến chốn. Như vậy mới thấy cách làm của Sông Hậu là toàn diện và hiệu quả thực sự.

Với một người tâm huyết, nghị lực, có trình độ quản lý, có năng lực nghiệp vụ như chị Ba Sương thì ngay cả giai đoạn này cũng sẽ thành công. Công và tội đương nhiên là phải tách biệt. Nhưng chỉ dựa vào việc sử dụng quỹ như vậy thì đó là tội hay lỗi? Sử dụng tiền của Nhà nước sao cho có hiệu quả, không tư lợi thì cần khuyến khích, cần nhân rộng điển hình. Mục tiêu cuối cùng của bất cứ thể chế chính trị nào, nhất là Nhà nước xã hội chủ nghĩa trong việc xây dựng đất nước, đó là đem lại hạnh phúc, ấm no, dân giàu, nước mạnh. Và chị Ba Sương là một nhân tố điển hình đã thực hiện thành công mục tiêu đó.

Trong quá trình đổi mới, các hoạt động kinh tế của nước ta không tránh khỏi những sai sót và rất nhiều những sai sót đó không phải do đi sai đường lối, sai chỉ đạo mà là chúng ta rất thiếu những người tài giỏi, tâm huyết như chị Ba Sương. Chị cũng là con người giống chúng ta thôi, không phải lúc nào cũng đúng. Theo tôi, không thể coi việc sử dụng quỹ như vậy là tội, mà chỉ nên coi là lỗi. Và cần phải xem lại cái lỗi này đem lại hậu quả hay tổng thể là có lợi cho dân.